Basel'de Bir Görüntünün Katmanlarını Açmak: İnci Eviner ve "Cenneti Sahnelemek"

Art Basel'in 2026 edisyonu 18-21 Haziran tarihlerinde kapılarını açıyor. Fuarın ticari yoğunluğunun ötesinde, her yıl ziyaretçiyi yavaşlamaya ve bir görüntünün karşısında daha uzun durmaya davet eden bir alan var: Art Basel Unlimited. Anıtsal ölçekli, mekana meydan okuyan işlerin ağırlandığı bu küratöryel bölümde bu yıl Dirimart, İnci Eviner'in "Cenneti Sahnelemek" (Reenactment of Heaven, 2018) adlı çift kanallı video yerleştirmesini sunuyor.

Bir Ekran, İki Dünya

Görsel: Drimart

Eser, ekranı alt ve üst olarak ikiye bölen bir yapıya sahip. Üstte, Eviner'in atölyesinin yakınındaki çatılardan 360 derece dönen bir kamerayla çekilmiş İstanbul manzarası var; gündüzden geceye, geceden gündüze geçen, zamanın akışını gösteren gündelik bir sahne. Altta ise huriler ve cennet tasvirleri.

Bu yerleşim kasıtlı bir tersine çevirme: çoğu inanç sisteminde cennet yukarıda tasvir edilir. Eviner'de ise gündelik, dünyevi olan yukarıda; cennet sahneleri aşağıda. Mekansal bir sorgulama, beden üzerinden bir sorgulamayla iç içe geçiyor.

Kimlikli Beden

Eviner'in pratiğinin merkezinde, kendi ifadesiyle "kimlikli bedenin sorgulanması" var. Bu beden bazen büyük söylemlerin işgali altında, bazen verili kimliklerle mücadele ederek kendi varoluş yolunu arayan bir beden. "Cenneti Sahnelemek"teki figürler, kendilerine yüklenen imgelerden ve giysilerden soyunmak ya da bu giysileri sonsuza dek performe ederek kendi arzuları için bir mücadele içinde.

Türkiye'den Küresel Sahneye

Eser ilk olarak 2018 Liverpool Bienali'nde gösterildi, Türkiye'de ise 2022'de Dirimart'taki "Huriler ve Yolcular" sergisinde izleyiciyle buluştu. Art Basel Unlimited'daki bu sunum, eseri küresel sanat sahnesinin en görünür noktalarından birine taşıyor; Türkiye çağdaş sanatının uluslararası alanda nasıl bir karşılık bulduğunun da bir göstergesi.

Bir Görüntüye Bakmak Ne Demek?

JOYAMag olarak sıkça sorduğumuz bir soru bu sayfalarda yeniden karşımıza çıkıyor. Eviner'in işi, izleyiciyi bir görüntünün karşısında uzun süre tutacak bir mimariye sahip ve bu bir anlık yavaşlamayı, görüntünün arkasındaki katmanları okumaya davet ediyor.

Basel'e yolunuz düşerse, Unlimited alanında bu eserin karşısında durun. Ve kendinize sorun: şu an baktığım görüntüde, hangi katmandayım? J.