Dikişin Arkeolojisi: Güneş Terkol ve Epipe’de Zamanın İlmekleri

Bazı hikâyeler anlatılmaz, işlenir. Güneş Terkol, göçün ve yer değiştirmenin yarattığı mesafeyi, dikişin sessiz diliyle onarıyor.

Salt Galata’da izleyiciyle buluşan Epipe, sadece bir sergi değil; 19. yüzyıldan bugüne uzanan kolektif bir hafıza dökümü. BBVA Vakfı iş birliğinde düzenlenen Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı kapsamında sunulan bu ilk proje, sanatçının 2002’den bu yana annesi Elmira Terkol ile sürdürdüğü derinlikli bir sözlü tarih çalışmasının çıktısı.

Bir Aile Arşivi: Sandıktan Çıkan Sesler

Kazan Tatarları’nın Rusya’dan Çin’e, oradan Türkiye’ye uzanan kademeli göç yolculuğu, Terkol’un elinde salt bir rota olmaktan çıkıp; kuşaktan kuşağa aktarılan bir "hafıza repertuvarı"na dönüşüyor. Sanatçı; çizim, animasyon ve dikiş işlerini bir araya getirerek aile albümlerinden süzülen sahneleri yaşayan birer duygu nesnesi haline getiriyor.

"Dikiş; sadece farklı kumaşları değil; farklı zamanları ve coğrafyaları birbirine bağlayan en sessiz eylemdir."

Sanatçının araştırma sürecinde Kazan’daki Tatar Kadınları Forumu’ndan Eskişehir’deki Sabantuy Şenlikleri’ne uzanan gezileri, sergiye tarihsel bir dökümanter gücü katıyor.

JOYAMag Filtresi: Neden İzlemeli? Çünkü Epipe, modern insanın 'ait olma' sancısını, en ilkel ve en asil yöntemle; el emeğiyle dindirmeyi teklif ediyor. Mesafeleri yok etmek yerine, o mesafelerin içinde nasıl var olunabileceğini gösteriyor.

Kolektif Bir Pankart: Birlikte Üretmenin Ritmi

Ankara’daki Kazan Kültür ve Yardımlaşma Derneği’nde Çin’den göç etmiş Tatar kadınlarıyla yürütülen dikiş atölyeleri, serginin "paylaşma" boyutunu sokağın ve topluluğun ritmine taşıyor. Eski Tatar şarkıları eşliğinde işlenen kumaşlar, bireysel hikâyelerin kolektif bir pankarta nasıl dönüştüğünü kanıtlar nitelikte.

Adını dans eden bir kadın figürünü betimleyen meşhur bir Tatar halk şarkısından alan Epipe, ekonomik buhranlardan rejim değişikliklerine kadar pek çok tarihî dönemecin içinden geçip bugüne ulaşan bir yaşam enerjisinin temsili.

JOYAMag’inşubat sayısındaki "alan açmak" felsefesiyle paralel olarak; burada emek, sessiz bir direnç biçimi olarak karşımıza çıkıyor.

Epipe, sadece Tatar halk şarkılarının değil, insanın bitmek bilmeyen 'yerini bulma' arzusunun ritmi. Salt Galata'da 8 Mart 2026'ya dek bu sessiz ritme ortak olabilirsiniz.

Künye:

• Sergi Mekânı: Salt Galata, Mastercard Sergi Mekânı

• Ziyaret Tarihleri: 30 Ocak – 8 Mart 2026

• Destekçi: BBVA Vakfı iş birliğiyle Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı